İçeriğe geç

VAK VAK ÇEŞMESİ

18 Ocak 2012

Vak Vak Tekkesinin duvarına yapışık olan bu çeşme, tekke 1575 de yapıldığına göre çeşme de bu tarihlere yakın bir tarihte yapılmıştır. Çeşmenin yapışık olduğu duvar
Karlızade Şeyh Süleyman Efendi’nin tekke ve türbesinin duvarıdır. Şeyh Efendi’nin vefat etmesiyle naşı tekkenin bahçesine defnedilir. Daha sonra Padişah III. Murat hocası olan bu zat adına buraya türbe yaptırır. Türbenin yakın tarihe kadar yerinde olmasına rağmen günümüze ulaşamamıştır.

1575 yılı III. Murat’ın tahta geçtiği tarihlere rastlar. II.Selim ve Nurbanu Sultanın oğlu olan III.Murat 1546 yılında Manisa’da doğmuş, dedesi Kanuni Sultan Süleyman tarafından Alaşehir sonra da babası II.Selim tarafından Manisa Sancak Beyliği’ne getirilmiştir.

Tasavvuf eğitimini aldığı hocası Karlızade Şeyh Süleyman Efendi;
Güzel huylu ol. Sen herkesin sözlerine kanma. Kalbini deniz gibi geniş tut. Herkesin işinin ne olduğuna bak. Makamına ve maiyetindeki adamlara güvenme. Çünkü onlar geçicidir. Ahiret hayatını iste. Dünyanın işlerine bakma. Dünya oturma yeri değildir. Sadece köhne, geçici bir konaktır. Bu dünyaya her kim geldi ise kendi yurduna göçtü. Maddi ve manevi ilimleri öğren. Sana büyük rütbe olarak bu yeter. Cehennem ateşine girmemek için çok çalış.” Diye öğütler vermiştir.

III. Murat, Manisa’da 1583-1592 tarihleri arasında cami, medrese, imaret ve tabhaneden meydana gelen Muradiye külliyesi inşa ettirir, bu külliye Manisa’da ki en önemli Osmanli Eserleri arasındadır.

BU BÖLGENİN YAPISINI İNCELEDİĞİMİZDE:

Çeşmenin önünde ki yolun karşısında SEYYİD İBRAHİM HOCA MESCİDİ mescidin yanında ki basamaklı yoldan inince İLYAS BEY MESCİDİ ve mescid duvarına yapışık HALİL EFENDİ ÇEŞMESİ Cumhuriyet Dönemi ve Eski Manisa Yerleşimi mahalle dokusundan kalmış ÇINARLI KAHVE, hemen duvarı komşu olan ALİBEY CAMİSİ, bahçesinin doğu köşesinde MEVLEVİHANE KÜLLİYESİ’nin mutfak yapısı bulunmaktadır.
Buradan yukarı çıkınca yine sokak dokusunu oluşturan dar sokakların arasından ulaşılan YİĞİTBAŞ VELİ HAZRETLERİNİN TÜRBE VE MESCİDİ mescidin kıble duvarının hemen üzerinden yine basamaklı sokağa girip de basamakları tırmandığımızda ULUTEPE YOLU ve yol kenarında Horasan Erenlerinden ………………… Buraya gelip de dua ederken başımızı kaldırdığımızda tüm heybetiyle Saruhan Beyliği Eseri ULUCAMİ sağa baktiginizda Vak Vak Çeşmesini görür sola bakınca da hemen yakınında ÇUKUR HAMAM. Önünüzde ki basamakları çıkınca mahalle furunu karşınıza dikilir. Ulu camiyi görmezden gelir yukarı doğru yokuşu tırmanmaya başladığınızda günümüzde hala ne olduğuna karar veremedigimiz ama hiç alakası olmayıp adına DARPHANE dediğimiz bir yapı çıkar. biraz daha güç alıp tırmandığımızda Mevlana Yoluna varırız.

Karşımız Bizanslılar’dan kalma şimdi duruşundan dolayi TOPKALE dediğimiz Bizans Kalesinin yıkık duvarları sağımızda NİOBE ve GÜLGUN HATUN HAMAMI VE TARİHİ ÇEVRESİ sola doğru devam edersek SÜT DEDE biraz daha gittiğimizde MEVLEVİHANE yapısına varırız.

İLYAS BEY MESCİDİ

Saruhan Bey Harzem Türkmenlerindendir. Anadolu Selçuklu Sultani Alâaddin Keykubad, maiyetindeki Türkmen emirlerini çeşitli bölgelerin fethi için görevlendirmişti. Bu uc beyleri arasında bulunan Saruhan Bey o zaman bir Bizans şehri olan Manisa ve çevresinde faaliyetlerde bulunuyordu. Bu sırada Moğol istîlâsı sayısız Türkmen gruplarının Bati Anadolu bölgesine gelmesine sebep olmuş, dolayısıyla bu bölgelerdeki Bizans şehir ve kasabaları Türkmenlerin eline geçmeye başlamıştı. Saruhan Bey, Türklerin Leskeri-ili (Laskaris ili) dedikleri Manisa’yı da fethetti (1313). Saruhan Bey’in Timur Han, Orhan, Süleyman, İlyas, Devlethan ve Budak Paşa isimlerinde altı oğlu olduğu bilinmektedir. Ölümünden sonra beyliğin başına bu oğulları arasından Fahreddin İlyas Bey geçmiştir. Saruhan beyliğinin Manisa’da ki devirleri Saruhan Bey (1313-1345), İlyas Bey(1345- ? ), İshak Bey ( ? -1388), Hızır Şah (1388-1390/1403-1410)

Saruhan Bey, Bizanslılardan aldığı Laskaris’de beyliğin Müslüman halkı için mescid yaptırmak istemiş ancak kısa süren Saruhan Sancağı yıllarında ki ömrü yetmeyince oğlu İlyas Bey bu mescidi 1362 tarihinde yaptırmıştır. Burası aynı zamanda Manisa’nın ilk camisidir. Basit tek kubbeli İlyas Bey Mescid yapısının taş işçiliği kubbe örtüsü ve köşe tromplarında ustalığın çok güzel olduğu söylenemez. Ancak iki kemerli son cemaat mahalli ile yüksek olmayan alçak, basit yapısının çok sempatik ve sıcak bir havası vardır. Adeta mahalleliye aittir.

HALİL EFENDİ ÇEŞMESİ (Merkez)
Manisa Adakale Mahallesi’nde İlyas Bey Mescidi’nin duvarında bulunan bu çeşmeyi kitabesinden öğrenildiğine göre; Halil Efendi 1747 yılında yaptırmıştır.

Kitabe:
“Bir habibi sahib-ül hayrat-ı hak
Eyledi lûtfuyla tevfika refik
Bu hayrat akva sebili yaptı ol
Buldu revnakle şeref çarı tarik
Remzedertşana tarih luleler
Karlı buzlu sukkeri aynül rahik 1160(1747).”

Çeşme moloz taştan bahçe duvarına yerleştirilmiş, mermer aynataşı yuvarlak kemer içerisine alınmıştır. Önünde yalağı bulunmaktadır.

ALİ BEY CAMİSİ
Saruhan Beyliği 1410 yıllarında Hızır Şah ile son bulmuş beylik topraklarını birlik altında toplayan Osmanlı, sancak beyliği yapmış Manisa’nın kültür ve doğal güzelliğinden dolayı şehzadelerin yetiştirildiği bir kent olarak korumuş ve geliştirmiştir. Timutaş Ali Bey tarafından yapılan cami Manisa’da ki ilk Osmanlı eserlerinden olup 1427 yılında inşa edilmiştir.
Ancak o zamandan zamanımıza kadar yapılan değişikler ile yapısı organ bağışlarından müteşekkil bir hale gelmiştir. Ahşap dikmeleri ahşap evlerin çatı kirişleri, ahşap mertekleri, kiremitleri yenilenmiş, dayanmış onca yağmura bunca zamana, ancak cahilliğe dayanamamış. Onarıyoruz deyip 1980 li yıllarda şahken şahbaz olmuş 1427 yılı gitmiş 1980 yılı gelmiş devşirme malzemelerin çoğu yerini; Betona, tuğlaya, alafranga kiremide, çimento sıvaya, hızardan çıkmış tahtaya, plastik boyaya bırakmış. Acemice sözde süslemeler, fotoğraf hat yazılar. Adı ile kitabesi kalmış şimdi. Sadece bahçesinde ki camiye giriş basamakları yapılış tarihini yansıtıyor, öyle basamaklar ki, beş yaş ile yetmişbeş yaşında olanlar emekleyerek çıkıyor, soluklanarak giriyorlar camiye.

20120206-005225.jpg

From → TARİHE YOLCULUK

Yorumlar kapatıldı.

%d blogcu bunu beğendi: